Nanotechnology:नॅनो टेक्नॉलॉजी याला नॅनोटेक म्हणून देखील लहान केले जाते 

Nanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजी याला नॅनोटेक म्हणून देखील लहान केले जाते 

नॅनो तंत्रज्ञान

Nanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजी ज्याला नॅनोटेक म्हणून सुद्धा छोटे केले जाते औद्योगिक हेतूसाठी आणू आण्विक त्याच प्रमाणे सुप्रामोलेक्युलर स्केल वरती पदार्थांचा वापर आहे नॅनो टेक्नॉलॉजी ची सर्वात जुनी व्यापक वर्णन मेट्रो स्केल उत्पादनाच्या निर्मितीसाठी अनु त्याचप्रमाणे रेणू अचूकपणे हाताळण्याच्या उद्दिष्ट तांत्रिक उद्दिष्टाचा संदर्भ देते.

याला सध्या आण्विक नॅनो टेक्नॉलॉजी म्हणून सुद्धा संबोधले जाते Nanotechnology नॅनोटेक्नॉलॉजी चे जास्त सामान्य नंतर नॅशनल नॅनोटेक्नॉलॉजी इनिशिएटिव्ह च्या मदतीने स्थापित केले गेले ज्याने ते 1 ते 100 नॅनो मीटर आकाराच्या किमान एक परिणाम असलेल्या पदार्थाचे हाताळणी म्हणून नॅनोटेक्नॉलॉजी ची व्याख्या केली.

हे सुद्धा वाचा: Walking: नियमित चालण्याचे ५ मोठे फायदे

आकारानुसार परिभाषित केल्या प्रमाणे नॅनोटेक्नॉलॉजी नैसर्गिकरीत्या विस्तृत आहे यामध्ये पृष्ठभाग विज्ञान सेंद्रिय रसायनशास्त्र भावनिक जीवशास्त्र सेमीकंडक्टर भौतिकशास्त्र ऊर्जा संचयन अभियांत्रिकी मायक्रो फॅब्रिकेशन्स त्याचप्रमाणे आण्विक अभियांत्रिकी यासारख्या वैविध्यपूर्ण विज्ञानाच्या क्षेत्राचा सहभाग झाला आहे.

संबंधित संशोधन त्याचप्रमाणे अनु प्रयोग तेवढेच वैविध्यपूर्ण आहेत पारंपरिक उपकरण भौतिक शास्त्राच्या विस्तारां पासून ते आण्विक स्वयं असेंबलीवर आधारित पूर्णपणे नवीन पद्धती पर्यंत  नॅनो स्केलवर परिणामाच्या सोबत नवीन साहित्य विकसित करण्यापासून ते अनु सकेलवर पदाच्या थेट नियंत्रण असते.

शास्त्रज्ञ आता Nanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजीच्या भविष्या मधील परिणामावर चर्चा करत आहेत नैनो टेक्नॉलॉजी नॅनोमेडिसिन नॅनो इलेक्ट्रॉनिक्स बायोमेटिक एनर्जी प्रोडक्शन्स त्याच प्रमाणे ग्राहक उत्पादने यासारख्या मोठ्या प्रमाणामध्ये एपलिकेशनच्या सोबत इतर नवीन साहित्य त्याच प्रमाणे उपकरणे तयार करण्यास सक्षम असू शकते.

Saturn: How many moon does Saturn have- शनीला किती चंद्र आहेत-

दुसरीकडे बघितले तर Nanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजी कोणत्या पण नवीन तंत्रज्ञानात सारखेच इतर मुद्दे उपस्थित करते ज्यामध्ये नॅनो मटेरियल सूची विषयारीता त्याचप्रमाणे पर्यावरणीय प्रभाव तसेच जागतिक अर्थशास्त्रावरील त्याची संभाव्य परिणाम आणि जगाच्या आखरीच्या दिवसाच्या वेगवेगळ्या परिस्थिती बद्दल अनुमान यांचा सहभाग होत असतो या चिंतेमुळे नॅनो टेक्नॉलॉजीचे विशेष नियमन गरजेचे आहे की नाही यावर वकील गट त्याच प्रमाणे सरकार मध्ये वादविवाद झाला आहे.

मूळ

Nanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजीचा हजारो पण देणाऱ्या संकल्पनाची चर्चा इसवी सन 1959 वर्षा मध्ये प्रसिद्ध भौतिक शास्त्रज्ञ रिझल्ट यांनी त्यांच्या देअर इज्लाटी ऑफ रूम ऍट द बॉटम या भाषणा मधील केली होती ज्यामध्ये त्यांनी अणुच्या थेट हाताळणीच्या मदतीने संचलेशनाच्या शक्यतेचे वर्णन केले होते.

Nanotechnology नॅनो मटेरियल आकाराची तुलना

नॅनो टेक्नॉलॉजी हा शब्द प्रथम नोरीया तानिगुची यांनी इसवी सन 1974 वर्षी वापरला होता जरी तो व्यापकपणे ज्ञात नव्हता फेनमनच्या संकल्पनांनी प्रेरित होऊन के एरिक डेल डेलकर यांनी त्यांच्या इसवी सन 1986 वर्षाच्या इंजिन्स ऑफ क्रिएशन: द कमिंग एरा ऑफ नॅनो टेक्नॉलॉजी या पुस्तकांमध्ये नॅनो टेक्नॉलॉजी हा शब्दाचा उपयोग केला होता.

हे सुद्धा वाचा: Personal selling: Personal Selling Meaning in Marathi | वैयक्तिक विक्री म्हणजे काय?

ज्याने नॅनो स्केल असेम्बलर ची कल्पना मांडली ही एक प्रत तयार करणे सक्षम असेल स्वतः त्याच प्रमाणे अनु नियंत्रणा च्या सोबत अनियंत्रित तिच्या अनेक वस्तू त्याच प्रमाणे इसवी सन 1986 वर्षां मध्ये Nanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजी संकल्पना त्याच प्रमाणे परिणामा बद्दल जनजागृती तसेच समज वाढवण्या मध्ये मदत करण्यासाठी द फोरसाइट इन्स्टिट्यूट म्हणजेच कि (ज्या च्या सोबत तो आताच संलग्न नाही) च्या सोबत स्थापना केली.

इसवी सन 1980 वर्षाच्या दशका मध्ये क्षेत्र म्हणून Nanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजीचा उदय ड्रेक्सलरच्या सैद्धांतिक त्याच प्रमाणे सार्वजनिक कार्याच्या अभिसरणां मधून झाला ज्याने नॅनो टेक्नॉलॉजी साठी संकल्पनात्मक फ्रेमवर्क विकसित त्याचप्रमाणे लोकप्रिय केले तसेच उच्च दृश्यता प्रयोगिक प्रगती ज्याने अणु नियंत्रणाच्या संभाव्यकडे अतिरिक्त व्यापक प्रमाणामध्ये लक्ष वेधले.

इसवी सन 1986 वर्षां मध्ये भौतिकशास्त्र बिनिग, क्वेट आणि गेर्बर यांनी त्यास वर्षी समान अणू शकते सूक्ष्मदर्शक यंत्राचा शोध लावला दरम्यानच्या काळामध्ये ज्ञानस्कर तंत्रज्ञाना मधील प्रगतीवर आधारित उत्पादनाचे व्यापारीकरण उदयास येऊ लागले.

हे उत्पादने नॅनो मटेरियल्सच्या मोठ्या प्रमाणात वापरण्या पूर्ती मर्यादित आहेत त्याच प्रमाणे त्या मध्ये पदार्थाचे अनु नियंत्रित सहभागी नाही काही उदाहरणां मध्ये सिल्व्हर नॅनो प्लॅटफॉर्मचा उपयोग प्रतिजैविक घटक म्हणून चांदीचे नॅनो पार्टिकल्स आधारित पारदर्शक सनस्क्रीम सिलीका नॅनो कणांचा उपयोग करून कार्बन फायबर मजबुत करणे त्याच प्रमाणे डाग प्रतिरोधक कापडासाठी कार्बन न्यानो ट्यूब यांचा सहभाग आहे.

Nanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजी मधील संशोधनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी त्याच प्रमाणे निधी देण्यासाठी सरकारी हरवली जशी की युएस नॅशनल नॅनो टेक्नॉलॉजी इनिसिएटिव्ह च्या सोबत ज्याने नॅनो टेक्नॉलॉजी ची आकार आधारित व्याख्या औपचारिक केली त्याच प्रमाणे नॅनोस्केलवरील संशोधनासाठी निधीची स्थापना केली तसेच युरोप मध्ये संशोधन तसेच तंत्रज्ञान विकासासाठी युरोपियन प्रयोगाच्या मदतीने ठेवले.

Nanotechnology मूलभूत संकल्पना

नॅनो टेक्नॉलॉजी हे आण्विक स्केलवर कार्यात्मक प्रणालीचे अभियांत्रिकी आहे यामध्ये आताचे कार्य त्याच प्रमाणे अधिक प्रगत संकल्पना दोन्ही पण सहभागी आहेत.

त्याच्या मुळे अर्थानेNanotechnology  नॅनो टेक्नॉलॉजी म्हणजे पूर्ण उच्च कार्यक्षमता उत्पादने तयार करण्यासाठी आज विकसित केलेली तंत्रित त्याच प्रमाणे साधने उपयोग करून तळापासून वस्तू तयार करण्याच्या अंदाजेच संमतीचा संदर्भ देते.

हे सुद्धा वाचा: Forensic Accounting म्हणजे काय? फॉरेन्सिक अकाउंटिंगचे कार्य, महत्त्व आणि संपूर्ण माहिती

एक नॅनोमीटर म्हणजेच की (nm) म्हणजे मीटर एक अब्जा वावा किंवा दहा ते नऊ तुलनेने विशिष्ट कार्बन कार्बन बॉण्ड ची लांबी अथवा रेणू मधील या अनु मधील अंतर 0.12 ते 0.15 (nm) श्रेणीमध्ये असते.

त्याच प्रमाणे डीएनए डबल हेलिक्स चा व्यास सुमारे दोन एन एम असतो दुसरीकडे सर्वात छोटे सेल्युलर जिवाणू मायकोप्लाझ्मा वंशा मधील जिवाणूची लांबी सुमारे 200 एम एम आहे नॅनो टेक्नॉलॉजी मध्ये दोन प्रमुख पद्धती उपयोग केल्या जातात.

बॉटम ऑफ पद्धतीमध्ये साहित्य त्याच प्रमाणे उपकरणे अवनीत घटकापासून तयार केली जातात ही अनेक ओळखीच्या तत्वज्ञानुसार स्वतःला रासायनिकरीत्या एकत्र करतात प्रॉब्लेम पद्धती मध्ये नॅनो-ऑब्जेक्ट्स अनु-नुस्तरीय नियंत्रणाच्या व्यतिरिक्त मोठ्या घटकापासून तयार केले जात असतात.

मोठे ते लहान सामग्रीचा दृष्टिकोन

प्रणालीचा आकार कमी झाल्यामुळे इतर घटना स्पष्ट होतात यामध्ये संख्याकीय यांत्रिक प्रभाव तसेच कॉटन यांत्रिक प्रभावांचा सहभाग होत असतो उदाहरणार्थ कॉनटम साइज इफेक्ट जेथे घन पदार्थांचे इलेक्ट्रॉनिक गुणधर्म कणाच्या आकारां मध्ये मोठ्या प्रमाणात घट करून बदलले जातात. 

हा परिणाम मॅक्रो ते मायक्रो डायमेन्शन्स मध्ये जाऊन प्रत्यक्षात येत नाही तर ज्या वेळेस नॅनोमीटर आकर्षाने घातली जात असते त्या वेळेस कॉटन प्रभाव  लक्षणीय तयार होऊ शकतात मुख्यतः हंड्रेड नॅनोमीटर अथवा त्यापेक्षा कमी अंतरावर तथाकथित कंडोम क्षेत्र याशिवाय मायक्रोस्कोपीक प्रणालीच्या तुलने मध्ये इतर भौतिक म्हणजेच की (यांत्रिक विद्युत ऑप्टिकल इत्यादी) गुणधर्म बदलतात.

एक उदाहरण म्हणजे की सामग्रीच्या यांत्रिक थर्मल त्याच प्रमाणे उत्तरे कप गुणधर्मामध्ये बदल करणारे पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ ते आकारमान गुणोत्तर वाढवणे. नॅनोसिस्टमचे यांत्रिक गुणधर्म न्यानोमिकीयस संशोधना मध्ये सारस्य आहेत ज्ञानू मटेरियलची उत्तरेक्रिया बायोमेट्रिअलच्या सोबत त्यांच्या परस्पर संवादामध्ये संभाव्य धोके सुद्धा त्या उघडते नॅनो स्केलमध्ये कमी केलेली सामग्री मायक्रोस्कॅलवर जे प्रसारित करतात त्या तूलने मध्ये वेगवेगळे गुणधर्म दाखवू शकत असतात.

साधे ते जटील आण्विक दृष्टीकोन

आधुनिक सिंथेटिक रसायनशास्त्र अशा टप्प्यावर पोहोचले आहे जिथे आज पास कोणते पण संरचनेसाठी लहान रेणू तयार करणे शक्य आहे या पद्धती आज फार्मासिटिकल्स किंवा व्यवसायिक पॉलिमर सारख्या अनेक प्रकारच्या उपयुक्त रसायनाच्या निर्मितीसाठी उपयोग केल्या जात असतात.

हे क्षमता पुढील मोठ्या स्तरावर या प्रकारचे नियंत्रण वाढवण्याच्या प्रश्न निर्माण करते या एकर रेणूंना सुपरमॅन लेक्चर असेंबली मध्ये एकत्रित करण्याच्या पद्धती शोधता ज्यामध्ये इतर रेणू चांगल्या प्रकारे परिभाषित केले जातात.

हे सुद्धा वाचा: Art in Marathi म्हणजे काय? कलेचे प्रकार, महत्त्व आणि संपूर्ण माहिती |

हे दृष्टिकोन आण्विक स्वयं विधानसभा त्याच प्रमाणे /अथवा सुप्रामोलेक्युलर रसायन शास्त्रज्ञाच्या संकल्पना चा उपयोग करून आपोआप स्वतःला खाली तसेच वरच्या दृष्टिकोना मधून काही उपयुक्त स्वरूपा मध्ये व्यवस्थापित करतात.

आण्विक ओळख ही संकल्पना विशेषता गरजेचे आहे रेणूची रचना अशा प्रकारे केली जाऊ शकते की गैरसह संयोजक आंतर अनिशक्ती मुळे विशिष्ट कॉन्फिगरेशन अथवा व्यवस्था अनुकूल होणार.

आण्विक नॅनो टेक्नॉलॉजी दीर्घकालीन दृश्य

आण्विकNanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजी ज्याला कधी कधी आण्विक उत्पादन असे म्हटले जाते आणि स्केलवर कार्यरत इंजिनीयर्ड नॅनो सिस्टम्स म्हणजे (नॅनो स्केल मशीन) चे वर्णन करते आण्विक ज्ञानू टेक्नॉलॉजी विशेषता आण्विक असेंबलीच्या सोबत संबंधित आहे.

एक मशीनचे यांत्रिक संश्लेषांच्या तत्त्वांचा उपयोग करून इच्छित रचना किंवा उपकरण तयार करू शकते उत्पादक नॅनो सिस्टीमच्या संदर्भा मध्ये उत्पादन हे कार्बन ज्ञानू ट्युब त्याच प्रमाणे नॅनो कन यांच्या सारख्या नॅनोमटेरियल्सच्या निर्मितीसाठी उपयोग केल्या जाणाऱ्या पारंपरिक तंत्रज्ञानाच्या सोबत संबंधित नाहीत.

त्याच प्रमाणे स्पष्टपणे वेगळे केले पाहिजे जेव्हा Nanotechnology नॅनो टेक्नॉलॉजी हा शब्द स्वतंत्रपणे तयार केला त्याच प्रमाणे लोकप्रिय केला म्हणजेच की ज्याला त्यावेळी निरोप होतात च्या आधीच्या वापरा बद्दल माहिती नव्हती.

हे सुद्धा वाचा: Beauty in Marathi म्हणजे काय? सौंदर्याची संकल्पना, वैशिष्ट्ये आणि महत्त्व | Beauty in Marathi

त्या वेळेस ते आण्विक मशीन सिस्टीमवर आधारित भविष्या मधील उत्पादन तंत्रज्ञानाचा संदर्भ देत पारंपारिक मशीन घटकांच्या अनेक स्केल जैविक सदस्यांनी मशीन शक्य असल्याचे दाखवून दिले.

यामुळे 2003 मध्ये ए.सी.एस प्रसाद प्रकाशन रसायन त्याच प्रमाणे अभियांत्रिकी बातम्यां मध्ये पंत्रांची देवाण-घेवाण झाली तरी जीवशास्त्र स्पष्टपणे दर्शवते की आण्विक यंत्र प्रणाली शक्य आहेत.

पण नॉन बायोलॉजी कल आण्विक मशीन्स आज फक्त त्यांच्या व्यवस्थित आहेत नोंद बायोलॉजी कल मॉल मशीनस वरील संशोधना मधील मुख्य नेते डॉक्टर लॉरेन्स बर्कले प्रयोगशाळा त्याच प्रमाणे यु.सी येथे बर्कले अलेक्स Zettl त्याचप्रमाणे त्यांची सहकारी त्यांनी किमान तीन वेगळी आण्विक उपकरणे तयार केली आहे ज्यांनी गती डेस्कटॉप वरून बदलत्या सोबत नियंत्रित केली जाते.